Winnaars Lean Award naar de bron van Lean

Op 5 november 2014 won Icare de eerste Nationale Lean Award tijdens het Lean Event. Zij wonnen niet alleen de welverdiende eer en een mooie bokaal, maar ook een studiereis naar de bron van Lean, Japan. En begin in juni 2015 was het dan zover. Conny Berends maakte namens Icare een uitgebreid en veelzeggend verslag van deze bijzondere reis.

 

Eindelijk is het dan zover!

 

We hebben er maanden naar uit gekeken. Na het winnen van de Nationale Lean Award begon het dromen over onze reis naar Japan, naar de roots van Lean. We verzamelen op Schiphol. Vol gespannen verwachtingen stappen we in het vliegtuig.

 

Lean Studietour JapanMeteen in Japan merken we al het verschil: wat een rust, niemand schreeuwt, niemand rent, iedereen staat netjes in de rij tussen de aangegeven lijnen. Deze lijnen zullen we deze week nog heel veel zien. Is dit visueel management in de eenvoudige zin van het woord? Je valt wel meteen op als je afwijkt van de standaard. We gaan meteen door naar Nagoya met de Shinkansen (hoge snelheidstrein). Nagoya is de stad waar Toyota is gehuisvest, dat deel heet zelfs Toyota city. Na het inchecken in het hotel gaan we naar het Toyota Techno museum en ondanks dat we een lange dag achter de rug hebben, komt iedereen geïnspireerd en vol verwachting weer naar buiten. We zien hier in vogelvlucht de geschiedenis van Toyota en de belangrijkste pijlers waarop Toyota is gebouwd.


De volgende termen worden hier geladen:
• developing people first
• just in time
• jidoka
• toyota production system
• good thinking, good products
• continuous improvement

Bij het zien van de uitleg bemerken we wel nuanceverschillen in de interpretatie hiervan. De grote lijnen zijn wel gelijk maar toch, het zet ons aan het denken.


Lean Studietour JapanMaandag bezoeken we de Toyotafabriek en het is echt waar, ondanks al jaren van continu verbeteren, is men hier nog dagelijks bezig met verbeteren. Deze week bezoeken we nog meer bedrijven, zoals Mitshibutshi Electric en Nissan. Ook hier zien we in diverse vormen hoe continu verbeteren wordt vormgegeven. Bij Nissan bijv. krijgen medewerkers tijd voor een Kaizen en de resultaten worden gedeeld in een soort van successenkamer.

 

Een dag les bij Toyota Engineering heeft ons geleerd hoe Toyota is doorontwikkeld van TPS naar TMS. Hoe zij door naar het buitenland te gaan zich weer verder ontwikkelden, inzichten die ze daar verkregen snel integreerden in hun eigen werkwijze. Zo werd de medewerkerwaarde pas echt een belangrijk item in de jaren 80. Toyota geeft medewerkerwaarde invulling door de medewerker eigenaar te maken van zijn eigen werkzaamheden en hier verantwoordelijkheid voor te geven.


Daarna mogen we zelf aan de slag. We maken een ventilator en in één middag worden we uitgedaagd om de huidige standaard te verbeteren. Door middel van een Kaizen experimenteren we net zo lang totdat we tot een betere werkwijze komen en dat doen we in een competitie tegen elkaar. Geweldig om te ervaren dat je nog zo veel mooie dingen kan bedenken achter je bureau maar door het zelf te doen, ontdek je knelpunten die je anders niet ziet. Een mooiere manier om te ontdekken wat het belang van going to the gemba is er niet. En het competitie element draagt zeker bij. We hebben dit ook in de diverse bedrijven terug gezien. Er worden wedstrijden georganiseerd wie de beste Kaizen met het mooiste resultaat heeft gemaakt, zowel binnen bedrijven als tussen bedrijven. Hiermee wordt het belang van Kaizen heel duidelijk neergezet, medewerkers in de spotlight waardoor de motivatie wordt vergroot.

 

Bij de Yokohama Waterworks zijn het de medewerkers die zelf hun Kaizens aan ons presenteren. Dit is een mooi voorbeeld van het belangrijk maken van de Kaizen en de rol van de medewerkers. Ook bij Nakano City Kaizen Section worden we meegenomen door de diverse voorbeelden van Kaizen. Gootste eye-opener was wel dat ook heel kleine en simpele oplossingen meetellen, zoals bijvoorbeeld een buis aan de stoel bij de balie waar de klant zijn stok of paraplu in kan zetten, zodat deze niet omvalt of in de weg staat.


Lean Studietour JapanDe twee ziekenhuizen waar we zijn geweest zijn heel verschillend. Het Nerima General Hospital met aan het hoofd dokter Iida met, zeker voor Japanse begrippen, bijzondere denkbeelden. Hij zet de medewerker centraal waardoor de medewerker zelf initiatief neemt om te verbeteren om zijn eigen werk leuker te maken. Dit geeft de organisatie energie en daar profiteert de klant van. Hij gaat daar erg ver in door te stellen dat je zelf in het middelpunt staat. Wat dit betekent volgens dr Iida: 
"You are the center of 'cause-problem-solving-action'. You work, patient doesn’t work. You are responsible. You are the owner of your job, proces owner."


Tijdens de rondleiding zien we hier voorbeelden die ons wel aanspraken. Iedere medewerker heeft zijn eigen doel wat bijdraagt aan het afdelingsdoel, die vervolgens bijdraagt aan het doel van het ziekenhuis. Deze afdelingsdoelen hangen ook zichtbaar op de afdeling en het ziekenhuisdoel hangt bij de entree voor iedereen duidelijk zichtbaar. Dit eigen doel wordt ook twee keer per jaar met iedere medewerker besproken.

 

In het Tsukuba University Hospital verbazen we ons vooral over de gelikte afdeling die prachtig 5s is ingericht, maar die nauwelijks gebruikt wordt. En tijdens de Akido en de theeceremonie leren we wat een Kata is, een reeks vastgestelde bewegingen, en dit zien we in praktijk onder andere terug bij de controleur in de Shinkansen. Zelfs kaartjesknippen wordt dan een kunst.

 

En wat hebben we het gezellig gehad met de groep. We hebben niet alleen geleerd van de Japanse cultuur en de bedrijfsbezoeken, maar ook van elkaar. Een mooie delighter! Kortom een reis die ons veel heeft geleerd, waar we de komende tijd mee aan de slag gaan om onze inzichten te vertalen naar onze eigen organisatie.

 

Lean Studietour JapanVanuit onze verkregen inzichten tot slot nog een inspiratie voor jullie:

 

Respect op transport (Mark van de Streek, Icare)

 

Zoek het grote in het kleine en het goede in verbeteren
Leer van ervaring(en)
Zoek mee naar iets wat beter werkt voor jou en die ander
Iets nieuws?

Start op die ene plek
Eindig met respect
Buig voor de ander en jezelf in het goede
Respect ben jij, neem het mee en laat het gaan

 

 

 

Meer informatie over de Studietour Japan vind je op leantrainingen.nl >